Contactallergie

PATIËNTENINFORMATIE POLIKLINIEK ALLERGOLOGIE
Update januari 2011
© Nederlandse Vereniging voor Allergologie

Wat is eczeem?

Eczeem is een verzamelnaam voor huidaandoeningen, die veelal gepaard gaan met jeuk, roodheid, kleine bobbeltjes (papels), blaasjes, nattende plekken en/of schilfering. Deze
verschijnselen zijn het gevolg van een soort ontstekingsreactie van de huid, waarbij geen micro-organismen (schimmels,bacteriën, virussen) betrokken zijn.

Vormen van eczeem

Bij contact-eczeem wordt zo'n ontstekingsreactie veroorzaakt door een stof die van buitenaf de huid binnendringt. Er wordt onderscheid gemaakt in twee soorten contact-eczeem: het
ortho-ergische en het allergische type.
  • Ortho-ergisch contact-eczeem wordt veroorzaakt door zwak toxische stoffen, bijtende middelen, e.d. Bekende middelen zijn bepaalde zepen en oplosmiddelen. Deze stoffen kunnen bij chronische inwerking bij iedereen wel een huidreactie oproepen, doch bij betrokkenen leiden deze al in een lagere dosis tot klachten.
  • Bij allergisch contact-eczeem is echter ons afweersysteem betrokken: eerst wordt men gevoelig bij herhaald contact voor een bepaalde stof die van buitenaf onze huid binnendringt. Vervolgens kunnen bij hernieuwde blootstelling klachten op gaan treden.
  • Combinaties van allergisch contact-eczeem door irritatie komen veel voor.

Hoe krijg je een allergisch contact-eczeem?

Een allergisch contact-eczeem is niet besmettelijk voor anderen en niet erfelijk!! De ene persoon ontwikkelt veel gemakkelijker een allergie dan de andere. Veelal is maanden-, soms zelfs jarenlang intensief contact met een stof (contact -allergeen) met de huid of met de slijmvliezen noodzakelijk om een allergie op te wekken. Voor de ene stof wordt men trouwens ook gemakkelijker allergisch dan voor de andere en er zijn de laatste decennia vele nieuwe uitlokkende stoffen bijgekomen.

De meest voorkomende contact-allergenen zijn:

  • onedele metalen, zoals nikkel en chroom, bijv. in sieraden
  • geurstoffen, bijv. in parfum
  • stoffen die in rubber zitten, zoals in huishoudhandschoenen, elastiek, e.d.
  • lijmen, o.a. in schoeisel
  • planten, zoals primula's, coniferen
  • geneesmiddelen (vooral die in zalven, oor- en oogdruppels) bijv. aambeienzalf
  • beroepsgebonden stoffen (zoals permanentvloeistof en/of haarverf bij kappers)
  • conserveermiddelen in bijv. cosmetica, industriële producten, e.d.
Wanneer de arts nu vermoedt, dat uw eczeem wordt veroorzaakt door een contact-allergie kan er onderzoek worden verricht middels huidtests met pleisters, de zgn. plakproeven (ook
wel patchtesten, lapjesproeven of epicutaan onderzoek genoemd)

Hoe kan je het testen?

Om een plakproef te kunnen uitvoeren is het noodzakelijk dat binnen een week de polikliniek 3x kan worden bezocht.
Bezoek 1: Het aanbrengen van de betreffende allergenen en pleisters.
Bezoek 2: 48 uur later om de pleisters te laten verwijderen en de reactie te beoordelen.
Bezoek 3: 24 uur na het verwijderen van de pleisters om de reactie nogmaals te laten beoordelen.
Meestal wordt in eerste instantie getest met de 'internationale standaardreeks". Deze reeks bestaat uit stoffen die wereldwijd de meeste allergische reacties veroorzaken. Soms zal u
worden gevraagd uw eigen cosmetica of bijv. relevante stoffen van uw werk mee te nemen. Het kan namelijk nodig zijn deze stoffen apart te testen. Op de eerste dag worden de te testen stoffen in kleine kamertjes met pleisters op de rug geplakt en na twee dagen weer verwijderd. Op die dag en 24 uur erna wordt de test afgelezen. Een enkele keer kan de reactie pas na een week optreden, in dit geval dient u opnieuw uw arts te bezoeken. Een test is positief wanneer het opgebrachte materiaal (allergene stof) ter plaatse een eczeem-reactie veroorzaakt. Op deze manier tracht de arts een verklaring te vinden voor uw klachten.
Indien een positieve reactie ontstaat op één of meerdere stoffen, zal worden bezien of u inderdaad contact heeft (gehad) met deze stof(fen) en zal met u worden besproken waar en in
welke producten de stof(fen) voorkomt (voorkomen) en hoe dit te vermijden is.

Belangrijke zaken voor het goed verlopen van de test

Teststoffen moeten in contact blijven met de huid: om te voorkomen dat de pleisters door transpiratie loslaten en/of verschuiven wordt u verzocht tijdens de gehele testperiode grote lichamelijk inspanning door sporten of zwaar werk te vermijden. Tijdens de test mag u niet douchen, baden of zwemmen: de rug mag namelijk niet nat worden gedurende 72 (of zelfs soms 96) uur. Ook dient men gedurende minimaal een week voor het onderzoek niet te zonnen onder de zonnebank en de rug niet in te smeren met cortisteroïd(=hormoon)-houdende zalf/crème. De test kan niet worden uitgevoerd wanneer u prednisontabletten inneemt.
Tevens is het raadzaam een oude, wat strak zittend hemd of t-shirt te dragen onder uw kleding omdat de pen/viltstift kan afgeven, tevens om de pleisters beter te laten blijven zitten. Het is niet verstandig deze huidtest te verrichten als uw eczeem erg actief is omdat door deze test het eczeem ook elders op uw lichaam kan opvlammen. Tenslotte is het raadzaam de arts tevoren te waarschuwen wanneer u problemen heeft met pleisters!!